محمد تقي جعفري

376

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى

به همه چيز اعم از حوادث جهان طبيعت و كارهاى اختيارى انسان اثبات مىكند مانند : « قالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ اَلسَّماواتِ واَلأَرْضِ وأَعْلَمُ ما تُبْدُونَ و ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ 2 : 33 » ( 1 ) ( خداوند فرمود : من به شما نگفتم تمام غيب آسمانها و زمين را مىدانم ومىدانم آن چه را كه آشكار مىكنيد و آن چه را كه مخفى مىداريد ) . آيا مقدمات كار ارادى واختيارى انسانها و خود آن كارها كه از پديده هاى فيزيكى است با باعظمتتر از غيب زمين وآسمانها است ، و جزئى از عالم هستى نيست كه خداوند به همهء اجزاء وشئون ظاهرى وباطنى آن دانا است ؟ » أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ الله يَعْلَمُ ما فِي اَلسَّماءِ واَلأَرْضِ 22 : 70 » ( 2 ) ( آيا نمىدانى كه خداوند به همهء آن چه كه در آسمان و زمين است داناست ) اين مضمون در طه 110 والانبياء 28 والحج 76 نيز وارد شده است ( مىداند آن چه را كه پيش رويشان خواهد آمد و آن چه كه بر آنها گذشته است ) « يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ و ما خَلْفَهُمْ 2 : 255 . » ( 3 ) « وهُوَ الله فِي اَلسَّماواتِ وفِي اَلأَرْضِ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وجَهْرَكُمْ ويَعْلَمُ ما تَكْسِبُونَ 6 : 3 . » ( 4 ) ( او است خداوند در آسمانها و زمين ، پنهانى وآشكار شما را مىداند ومىداند آن چه را كه انجام خواهيد داد ) . اين مضمون را آيات متعددى متذكر شده است از آن جمله : النحل آيه 19 ، هود 5 ، ق 16 ، النحل 23 طه 7 والنمل 25 و 74 والقصص 69 .

--> ( 1 ) سوره البقره ، آيهء 33 . . ( 2 ) سوره الحج ، آيهء 70 . . ( 3 ) سوره البقره ، آيهء 255 . . ( 4 ) سوره الانعام ، آيهء 3 . .